108 ÷ 77 = 1,40
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто восемь семьдесят семь - ға бөлінеді 1,40 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 108 ÷ 77.
- Шамамен аламыз: 108 ÷ 77 ≈ 1,40 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 108 ÷ 77 = 1 (қалд. 31). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 31×10=310, цифр=4, қалдық=2; 2×10=20, цифр=0, қалдық=20. Келесі (мыңдық): 20×10=200, цифр=2 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,40.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
77 ) 108
77
---
31
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 77 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 77-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 77 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 10-ды аламыз. 10 < 77 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 10-ды аламыз. 77-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 77 = 0. Шегереміз: 10 − 0 = 10. Қалдық 10.
Қадам 3: 108-ды аламыз. 77-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 77 = 77. Шегереміз: 108 − 77 = 31. Қалдық 31.
Нәтиже (дәл бүтін): 108 ÷ 77 = 1 (ост. 31).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 77 + 31 = 108. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.