116 ÷ 73 = 1,59
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто шестнадцать семьдесят три - ға бөлінеді 1,59 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 116 ÷ 73.
- Шамамен аламыз: 116 ÷ 73 ≈ 1,59 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 116 ÷ 73 = 1 (қалд. 43). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 43×10=430, цифр=5, қалдық=65; 65×10=650, цифр=8, қалдық=66. Келесі (мыңдық): 66×10=660, цифр=9 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,59.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
73 ) 116
73
---
43
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 73 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 73-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 73 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 11 < 73 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 73-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 73 = 0. Шегереміз: 11 − 0 = 11. Қалдық 11.
Қадам 3: 116-ды аламыз. 73-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 73 = 73. Шегереміз: 116 − 73 = 43. Қалдық 43.
Нәтиже (дәл бүтін): 116 ÷ 73 = 1 (ост. 43).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 73 + 43 = 116. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.