117 ÷ 16 = 7,31
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто семнадцать шестнадцать - ға бөлінеді 7,31 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 117 ÷ 16.
- Шамамен аламыз: 117 ÷ 16 ≈ 7,31 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 117 ÷ 16 = 7 (қалд. 5). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 5×10=50, цифр=3, қалдық=2; 2×10=20, цифр=1, қалдық=4. Келесі (мыңдық): 4×10=40, цифр=2 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 7,31.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
7
16 ) 117
112
---
5
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 16 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 16-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 16 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 11 < 16 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 16-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 16 = 0. Шегереміз: 11 − 0 = 11. Қалдық 11.
Қадам 3: 117-ды аламыз. 16-ға бөлеміз: 7 аламыз. 7 × 16 = 112. Шегереміз: 117 − 112 = 5. Қалдық 5.
Нәтиже (дәл бүтін): 117 ÷ 16 = 7 (ост. 5).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 7 × 16 + 5 = 117. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.