117 ÷ 68 = 1,72
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто семнадцать шестьдесят восемь - ға бөлінеді 1,72 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 117 ÷ 68.
- Шамамен аламыз: 117 ÷ 68 ≈ 1,72 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 117 ÷ 68 = 1 (қалд. 49). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 49×10=490, цифр=7, қалдық=14; 14×10=140, цифр=2, қалдық=4. Келесі (мыңдық): 4×10=40, цифр=0 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,72.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
68 ) 117
68
---
49
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 68 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 68-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 68 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 11 < 68 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 68-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 68 = 0. Шегереміз: 11 − 0 = 11. Қалдық 11.
Қадам 3: 117-ды аламыз. 68-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 68 = 68. Шегереміз: 117 − 68 = 49. Қалдық 49.
Нәтиже (дәл бүтін): 117 ÷ 68 = 1 (ост. 49).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 68 + 49 = 117. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.