118 ÷ 15 = 7,87
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто восемнадцать пятнадцать - ға бөлінеді 7,87 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 118 ÷ 15.
- Шамамен аламыз: 118 ÷ 15 ≈ 7,87 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 118 ÷ 15 = 7 (қалд. 13). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 13×10=130, цифр=8, қалдық=10; 10×10=100, цифр=6, қалдық=10. Келесі (мыңдық): 10×10=100, цифр=6 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 7,87.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
7
15 ) 118
105
---
13
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 15 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 15-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 15 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 11 < 15 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 11-ды аламыз. 15-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 15 = 0. Шегереміз: 11 − 0 = 11. Қалдық 11.
Қадам 3: 118-ды аламыз. 15-ға бөлеміз: 7 аламыз. 7 × 15 = 105. Шегереміз: 118 − 105 = 13. Қалдық 13.
Нәтиже (дәл бүтін): 118 ÷ 15 = 7 (ост. 13).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 7 × 15 + 13 = 118. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.