120 ÷ 31 = 3,87
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто двадцать тридцать один - ға бөлінеді 3,87 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 120 ÷ 31.
- Шамамен аламыз: 120 ÷ 31 ≈ 3,87 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 120 ÷ 31 = 3 (қалд. 27). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 27×10=270, цифр=8, қалдық=22; 22×10=220, цифр=7, қалдық=3. Келесі (мыңдық): 3×10=30, цифр=0 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 3,87.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
3
31 ) 120
93
---
27
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 31 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 31 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 12 < 31 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 31 = 0. Шегереміз: 12 − 0 = 12. Қалдық 12.
Қадам 3: 120-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 3 аламыз. 3 × 31 = 93. Шегереміз: 120 − 93 = 27. Қалдық 27.
Нәтиже (дәл бүтін): 120 ÷ 31 = 3 (ост. 27).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 3 × 31 + 27 = 120. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.