121 ÷ 14 = 8,64
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто двадцать один четырнадцать - ға бөлінеді 8,64 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 121 ÷ 14.
- Шамамен аламыз: 121 ÷ 14 ≈ 8,64 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 121 ÷ 14 = 8 (қалд. 9). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 9×10=90, цифр=6, қалдық=6; 6×10=60, цифр=4, қалдық=4. Келесі (мыңдық): 4×10=40, цифр=2 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 8,64.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
8
14 ) 121
112
---
9
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 14 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 14-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 14 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 12 < 14 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 14-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 14 = 0. Шегереміз: 12 − 0 = 12. Қалдық 12.
Қадам 3: 121-ды аламыз. 14-ға бөлеміз: 8 аламыз. 8 × 14 = 112. Шегереміз: 121 − 112 = 9. Қалдық 9.
Нәтиже (дәл бүтін): 121 ÷ 14 = 8 (ост. 9).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 8 × 14 + 9 = 121. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.