121 ÷ 23 = 5,26
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто двадцать один двадцать три - ға бөлінеді 5,26 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 121 ÷ 23.
- Шамамен аламыз: 121 ÷ 23 ≈ 5,26 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 121 ÷ 23 = 5 (қалд. 6). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 6×10=60, цифр=2, қалдық=14; 14×10=140, цифр=6, қалдық=2. Келесі (мыңдық): 2×10=20, цифр=0 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 5,26.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
5
23 ) 121
115
---
6
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 23 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 23-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 23 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 12 < 23 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 23-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 23 = 0. Шегереміз: 12 − 0 = 12. Қалдық 12.
Қадам 3: 121-ды аламыз. 23-ға бөлеміз: 5 аламыз. 5 × 23 = 115. Шегереміз: 121 − 115 = 6. Қалдық 6.
Нәтиже (дәл бүтін): 121 ÷ 23 = 5 (ост. 6).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 5 × 23 + 6 = 121. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.