121 ÷ 80 = 1,51
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто двадцать один восемьдесят - ға бөлінеді 1,51 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 121 ÷ 80.
- Шамамен аламыз: 121 ÷ 80 ≈ 1,51 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 121 ÷ 80 = 1 (қалд. 41). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 41×10=410, цифр=5, қалдық=10; 10×10=100, цифр=1, қалдық=20. Келесі (мыңдық): 20×10=200, цифр=2 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,51.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
80 ) 121
80
---
41
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 80 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 80-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 80 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 12 < 80 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 80-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 80 = 0. Шегереміз: 12 − 0 = 12. Қалдық 12.
Қадам 3: 121-ды аламыз. 80-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 80 = 80. Шегереміз: 121 − 80 = 41. Қалдық 41.
Нәтиже (дәл бүтін): 121 ÷ 80 = 1 (ост. 41).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 80 + 41 = 121. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.