129 ÷ 18 = 7,17
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто двадцать девять восемнадцать - ға бөлінеді 7,17 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 129 ÷ 18.
- Шамамен аламыз: 129 ÷ 18 ≈ 7,17 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 129 ÷ 18 = 7 (қалд. 3). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 3×10=30, цифр=1, қалдық=12; 12×10=120, цифр=6, қалдық=12. Келесі (мыңдық): 12×10=120, цифр=6 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 7,17.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
7
18 ) 129
126
---
3
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 18 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 18-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 18 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 12 < 18 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 12-ды аламыз. 18-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 18 = 0. Шегереміз: 12 − 0 = 12. Қалдық 12.
Қадам 3: 129-ды аламыз. 18-ға бөлеміз: 7 аламыз. 7 × 18 = 126. Шегереміз: 129 − 126 = 3. Қалдық 3.
Нәтиже (дәл бүтін): 129 ÷ 18 = 7 (ост. 3).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 7 × 18 + 3 = 129. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.