138 ÷ 17 = 8,12
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто тридцать восемь семнадцать - ға бөлінеді 8,12 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 138 ÷ 17.
- Шамамен аламыз: 138 ÷ 17 ≈ 8,12 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 138 ÷ 17 = 8 (қалд. 2). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 2×10=20, цифр=1, қалдық=3; 3×10=30, цифр=1, қалдық=13. Келесі (мыңдық): 13×10=130, цифр=7 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 8,12.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
8
17 ) 138
136
---
2
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 17 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 17 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 13-ды аламыз. 13 < 17 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 13-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 17 = 0. Шегереміз: 13 − 0 = 13. Қалдық 13.
Қадам 3: 138-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 8 аламыз. 8 × 17 = 136. Шегереміз: 138 − 136 = 2. Қалдық 2.
Нәтиже (дәл бүтін): 138 ÷ 17 = 8 (ост. 2).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 8 × 17 + 2 = 138. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.