146 ÷ 38 = 3,84
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто сорок шесть тридцать восемь - ға бөлінеді 3,84 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 146 ÷ 38.
- Шамамен аламыз: 146 ÷ 38 ≈ 3,84 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 146 ÷ 38 = 3 (қалд. 32). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 32×10=320, цифр=8, қалдық=16; 16×10=160, цифр=4, қалдық=8. Келесі (мыңдық): 8×10=80, цифр=2 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 3,84.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
3
38 ) 146
114
---
32
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 38 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 38-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 38 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 14 < 38 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 38-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 38 = 0. Шегереміз: 14 − 0 = 14. Қалдық 14.
Қадам 3: 146-ды аламыз. 38-ға бөлеміз: 3 аламыз. 3 × 38 = 114. Шегереміз: 146 − 114 = 32. Қалдық 32.
Нәтиже (дәл бүтін): 146 ÷ 38 = 3 (ост. 32).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 3 × 38 + 32 = 146. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.