158 ÷ 17 = 9,29
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто пятьдесят восемь семнадцать - ға бөлінеді 9,29 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 158 ÷ 17.
- Шамамен аламыз: 158 ÷ 17 ≈ 9,29 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 158 ÷ 17 = 9 (қалд. 5). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 5×10=50, цифр=2, қалдық=16; 16×10=160, цифр=9, қалдық=7. Келесі (мыңдық): 7×10=70, цифр=4 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 9,29.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
9
17 ) 158
153
---
5
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 17 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 17 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 15-ды аламыз. 15 < 17 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 15-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 17 = 0. Шегереміз: 15 − 0 = 15. Қалдық 15.
Қадам 3: 158-ды аламыз. 17-ға бөлеміз: 9 аламыз. 9 × 17 = 153. Шегереміз: 158 − 153 = 5. Қалдық 5.
Нәтиже (дәл бүтін): 158 ÷ 17 = 9 (ост. 5).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 9 × 17 + 5 = 158. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.