21 ÷ 13 = 1,62
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: двадцать один тринадцать - ға бөлінеді 1,62 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 21 ÷ 13.
- Шамамен аламыз: 21 ÷ 13 ≈ 1,62 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 21 ÷ 13 = 1 (қалд. 8). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 8×10=80, цифр=6, қалдық=2; 2×10=20, цифр=1, қалдық=7. Келесі (мыңдық): 7×10=70, цифр=5 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,62.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
13 ) 21
13
--
8
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 2-ды аламыз. 2 < 13 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 2-ды аламыз. 13-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 13 = 0. Шегереміз: 2 − 0 = 2. Қалдық 2.
Қадам 2: 21-ды аламыз. 13-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 13 = 13. Шегереміз: 21 − 13 = 8. Қалдық 8.
Нәтиже (дәл бүтін): 21 ÷ 13 = 1 (ост. 8).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 13 + 8 = 21. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.