30 ÷ 21 = 1,43
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: тридцать двадцать один - ға бөлінеді 1,43 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 30 ÷ 21.
- Шамамен аламыз: 30 ÷ 21 ≈ 1,43 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 30 ÷ 21 = 1 (қалд. 9). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 9×10=90, цифр=4, қалдық=6; 6×10=60, цифр=2, қалдық=18. Келесі (мыңдық): 18×10=180, цифр=8 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,43.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
21 ) 30
21
--
9
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 3-ды аламыз. 3 < 21 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 3-ды аламыз. 21-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 21 = 0. Шегереміз: 3 − 0 = 3. Қалдық 3.
Қадам 2: 30-ды аламыз. 21-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 21 = 21. Шегереміз: 30 − 21 = 9. Қалдық 9.
Нәтиже (дәл бүтін): 30 ÷ 21 = 1 (ост. 9).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 21 + 9 = 30. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.