38 ÷ 13 = 2,92
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: тридцать восемь тринадцать - ға бөлінеді 2,92 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 38 ÷ 13.
- Шамамен аламыз: 38 ÷ 13 ≈ 2,92 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 38 ÷ 13 = 2 (қалд. 12). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 12×10=120, цифр=9, қалдық=3; 3×10=30, цифр=2, қалдық=4. Келесі (мыңдық): 4×10=40, цифр=3 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 2,92.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
2
13 ) 38
26
--
12
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 3-ды аламыз. 3 < 13 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 3-ды аламыз. 13-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 13 = 0. Шегереміз: 3 − 0 = 3. Қалдық 3.
Қадам 2: 38-ды аламыз. 13-ға бөлеміз: 2 аламыз. 2 × 13 = 26. Шегереміз: 38 − 26 = 12. Қалдық 12.
Нәтиже (дәл бүтін): 38 ÷ 13 = 2 (ост. 12).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 2 × 13 + 12 = 38. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.