55 ÷ 43 = 1,28

Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.

Сандар сөзбен: пятьдесят пять сорок три - ға бөлінеді 1,28 (жүздікке дейін).

Дәл бүтін: 55 ÷ 43 = 1 (қалд. 12). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 12×10=120, цифр=2, қалдық=34; 34×10=340, цифр=7, қалдық=39. Келесі (мыңдық): 39×10=390, цифр=9 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,28.

      1
43 ) 55
     43
     --
     12

Қадам 1: 5-ды аламыз. 5 < 43 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.

Қадам 1: 5-ды аламыз. 43-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 43 = 0. Шегереміз: 5 − 0 = 5. Қалдық 5.

Қадам 2: 55-ды аламыз. 43-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 43 = 43. Шегереміз: 55 − 43 = 12. Қалдық 12.

Нәтиже (дәл бүтін): 55 ÷ 43 = 1 (ост. 12).

Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.

Нақты нәтижені тексеру: 1 × 43 + 12 = 55. Қалдық бөлгіштен кіші.

Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.

Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.

Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.