73 ÷ 61 = 1,20

Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.

Сандар сөзбен: семьдесят три шестьдесят один - ға бөлінеді 1,20 (жүздікке дейін).

Дәл бүтін: 73 ÷ 61 = 1 (қалд. 12). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 12×10=120, цифр=1, қалдық=59; 59×10=590, цифр=9, қалдық=41. Келесі (мыңдық): 41×10=410, цифр=6 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,20.

      1
61 ) 73
     61
     --
     12

Қадам 1: 7-ды аламыз. 7 < 61 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.

Қадам 1: 7-ды аламыз. 61-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 61 = 0. Шегереміз: 7 − 0 = 7. Қалдық 7.

Қадам 2: 73-ды аламыз. 61-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 61 = 61. Шегереміз: 73 − 61 = 12. Қалдық 12.

Нәтиже (дәл бүтін): 73 ÷ 61 = 1 (ост. 12).

Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.

Нақты нәтижені тексеру: 1 × 61 + 12 = 73. Қалдық бөлгіштен кіші.

Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.

Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.

Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.