77 ÷ 12 = 6,42

Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.

Сандар сөзбен: семьдесят семь двенадцать - ға бөлінеді 6,42 (жүздікке дейін).

Дәл бүтін: 77 ÷ 12 = 6 (қалд. 5). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 5×10=50, цифр=4, қалдық=2; 2×10=20, цифр=1, қалдық=8. Келесі (мыңдық): 8×10=80, цифр=6 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 6,42.

      6
12 ) 77
     72
     --
      5

Қадам 1: 7-ды аламыз. 7 < 12 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.

Қадам 1: 7-ды аламыз. 12-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 12 = 0. Шегереміз: 7 − 0 = 7. Қалдық 7.

Қадам 2: 77-ды аламыз. 12-ға бөлеміз: 6 аламыз. 6 × 12 = 72. Шегереміз: 77 − 72 = 5. Қалдық 5.

Нәтиже (дәл бүтін): 77 ÷ 12 = 6 (ост. 5).

Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.

Нақты нәтижені тексеру: 6 × 12 + 5 = 77. Қалдық бөлгіштен кіші.

Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.

Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.

Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.