78 ÷ 61 = 1,28

78 ÷ 61 мысалын шешейік: бөлінді табайық, жүздікке дейін дөңгелектейік және нәтижені тексерейік.

Сандар сөзбен: семьдесят восемь шестьдесят один - ға бөлінеді 1,28 (жүздікке дейін).

Дәл бүтін: 78 ÷ 61 = 1 (қалд. 17). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 17×10=170, цифр=2, қалдық=48; 48×10=480, цифр=7, қалдық=53. Келесі (мыңдық): 53×10=530, цифр=8 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,28.

      1
61 ) 78
     61
     --
     17

Қадам 1: 7-ды аламыз. 7 < 61 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.

Қадам 1: 7-ды аламыз. 61-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 61 = 0. Шегереміз: 7 − 0 = 7. Қалдық 7.

Қадам 2: 78-ды аламыз. 61-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 61 = 61. Шегереміз: 78 − 61 = 17. Қалдық 17.

Нәтиже (дәл бүтін): 78 ÷ 61 = 1 (ост. 17).

Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.

Нақты нәтижені тексеру: 1 × 61 + 17 = 78. Қалдық бөлгіштен кіші.

Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.

Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.

Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.