97 ÷ 83 = 1,17

Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.

Сандар сөзбен: девяносто семь восемьдесят три - ға бөлінеді 1,17 (жүздікке дейін).

Дәл бүтін: 97 ÷ 83 = 1 (қалд. 14). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 14×10=140, цифр=1, қалдық=57; 57×10=570, цифр=6, қалдық=72. Келесі (мыңдық): 72×10=720, цифр=8 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,17.

      1
83 ) 97
     83
     --
     14

Қадам 1: 9-ды аламыз. 9 < 83 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.

Қадам 1: 9-ды аламыз. 83-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 83 = 0. Шегереміз: 9 − 0 = 9. Қалдық 9.

Қадам 2: 97-ды аламыз. 83-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 83 = 83. Шегереміз: 97 − 83 = 14. Қалдық 14.

Нәтиже (дәл бүтін): 97 ÷ 83 = 1 (ост. 14).

Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.

Нақты нәтижені тексеру: 1 × 83 + 14 = 97. Қалдық бөлгіштен кіші.

Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.

Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.

Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.