98 ÷ 81 = 1,21
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: девяносто восемь восемьдесят один - ға бөлінеді 1,21 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 98 ÷ 81.
- Шамамен аламыз: 98 ÷ 81 ≈ 1,21 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 98 ÷ 81 = 1 (қалд. 17). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 17×10=170, цифр=2, қалдық=8; 8×10=80, цифр=0, қалдық=80. Келесі (мыңдық): 80×10=800, цифр=9 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 1,21.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
1
81 ) 98
81
--
17
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 9-ды аламыз. 9 < 81 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 9-ды аламыз. 81-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 81 = 0. Шегереміз: 9 − 0 = 9. Қалдық 9.
Қадам 2: 98-ды аламыз. 81-ға бөлеміз: 1 аламыз. 1 × 81 = 81. Шегереміз: 98 − 81 = 17. Қалдық 17.
Нәтиже (дәл бүтін): 98 ÷ 81 = 1 (ост. 17).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 1 × 81 + 17 = 98. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.