143 ÷ 46 = 3,11
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто сорок три сорок шесть - ға бөлінеді 3,11 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 143 ÷ 46.
- Шамамен аламыз: 143 ÷ 46 ≈ 3,11 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 143 ÷ 46 = 3 (қалд. 5). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 5×10=50, цифр=1, қалдық=4; 4×10=40, цифр=0, қалдық=40. Келесі (мыңдық): 40×10=400, цифр=8 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 3,11.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
3
46 ) 143
138
---
5
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 46 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 46-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 46 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 14 < 46 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 46-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 46 = 0. Шегереміз: 14 − 0 = 14. Қалдық 14.
Қадам 3: 143-ды аламыз. 46-ға бөлеміз: 3 аламыз. 3 × 46 = 138. Шегереміз: 143 − 138 = 5. Қалдық 5.
Нәтиже (дәл бүтін): 143 ÷ 46 = 3 (ост. 5).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 3 × 46 + 5 = 143. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.