145 ÷ 30 = 4,83
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто сорок пять тридцать - ға бөлінеді 4,83 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 145 ÷ 30.
- Шамамен аламыз: 145 ÷ 30 ≈ 4,83 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 145 ÷ 30 = 4 (қалд. 25). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 25×10=250, цифр=8, қалдық=10; 10×10=100, цифр=3, қалдық=10. Келесі (мыңдық): 10×10=100, цифр=3 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 4,83.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
4
30 ) 145
120
---
25
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 30 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 30-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 30 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 14 < 30 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 30-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 30 = 0. Шегереміз: 14 − 0 = 14. Қалдық 14.
Қадам 3: 145-ды аламыз. 30-ға бөлеміз: 4 аламыз. 4 × 30 = 120. Шегереміз: 145 − 120 = 25. Қалдық 25.
Нәтиже (дәл бүтін): 145 ÷ 30 = 4 (ост. 25).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 4 × 30 + 25 = 145. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.