145 ÷ 31 = 4,68
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: сто сорок пять тридцать один - ға бөлінеді 4,68 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 145 ÷ 31.
- Шамамен аламыз: 145 ÷ 31 ≈ 4,68 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 145 ÷ 31 = 4 (қалд. 21). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 21×10=210, цифр=6, қалдық=24; 24×10=240, цифр=7, қалдық=23. Келесі (мыңдық): 23×10=230, цифр=7 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 4,68.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
4
31 ) 145
124
---
21
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 1-ды аламыз. 1 < 31 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 1-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 31 = 0. Шегереміз: 1 − 0 = 1. Қалдық 1.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 14 < 31 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 2: 14-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 31 = 0. Шегереміз: 14 − 0 = 14. Қалдық 14.
Қадам 3: 145-ды аламыз. 31-ға бөлеміз: 4 аламыз. 4 × 31 = 124. Шегереміз: 145 − 124 = 21. Қалдық 21.
Нәтиже (дәл бүтін): 145 ÷ 31 = 4 (ост. 21).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 4 × 31 + 21 = 145. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.