68 ÷ 7 = 9,71
Бөлу процесін қадам-қадаммен қарастырайық: бөлінді мен қалдық, жүздікке дейін ондық бөлшек, бағанмен бөлу және тексеру.
Сандар сөзбен: шестьдесят восемь семь - ға бөлінеді 9,71 (жүздікке дейін).
Жылдам шешім
- Бөлеміз: 68 ÷ 7.
- Шамамен аламыз: 68 ÷ 7 ≈ 9,71 (жүздікке дейін).
Ондықтар мен жүздіктерді қалай алуға болады
Дәл бүтін: 68 ÷ 7 = 9 (қалд. 5). Ондықтар мен жүздіктерді алу үшін, қалдықты бөлу процесін жалғастырамыз: 5×10=50, цифр=7, қалдық=1; 1×10=10, цифр=1, қалдық=3. Келесі (мыңдық): 3×10=30, цифр=4 — соған дөңгелектейміз. Нәтижесінде: 9,71.
Бағанмен шешім (дәл, қалдықпен)
9
7 ) 68
63
--
5
Қадамдарды түсіндіру
Қадам 1: 6-ды аламыз. 6 < 7 болғандықтан, бөліндіде әзірше 0 (оны әдетте жазбайды) және келесі цифраны аламыз.
Қадам 1: 6-ды аламыз. 7-ға бөлеміз: 0 аламыз. 0 × 7 = 0. Шегереміз: 6 − 0 = 6. Қалдық 6.
Қадам 2: 68-ды аламыз. 7-ға бөлеміз: 9 аламыз. 9 × 7 = 63. Шегереміз: 68 − 63 = 5. Қалдық 5.
Нәтиже (дәл бүтін): 68 ÷ 7 = 9 (ост. 5).
Ақылмен қалай есептеуге болады
Пайдалы ереже: a = b×q + r, мұнда 0 ≤ r < b. Ондық мән қажет болса — қалдықты әрі қарай бөліп, нөлдерді қосыңыз. 2, 4, 5, 8 бөлгіштер үшін қадаммен бөлу ыңғайлы.
Тексеру
Нақты нәтижені тексеру: 9 × 7 + 5 = 68. Қалдық бөлгіштен кіші.
Сұрақтар мен жауаптар
Бөлгенде қалдық дегеніміз не?
Бұл a = b×q + r формуласы бойынша бөлгеннен кейін қалатын r саны, мұнда 0 ≤ r < b.
Ондық және жүздік не үшін қажет?
Бөлгенде бүтін сан бермейтін кезде жуық ондық нәтижені алу үшін.
Бөлуді қалай тексеруге болады?
Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, қалдықты қосыңыз — бөлінетін сан шығуы керек.